Timelapse
Belirli aralıklarla çekilen karelerin normal hızda arka arkaya oynatılmasıyla saatler, aylar hatta yıllar süren bir süreci birkaç dakikalık videoya sığdıran çekim tekniği.
Timelapse (zaman atlamalı video), bir sahnenin belirli aralıklarla çekilen karelerinin normal video hızında (saniyede 25 veya 30 kare) arka arkaya oynatılmasıyla oluşturulan videodur. Böylece saatler, aylar hatta yıllar süren bir süreç birkaç dakikada izlenebilir. Video süresi basit bir hesapla bulunur: toplam kare sayısı oynatma hızına bölünür. Örneğin 5 saniyede bir kare çekilen 8 saatlik bir gözlem 5.760 kare eder; 25 fps ile oynatıldığında yaklaşık 3 dakika 50 saniyelik bir video çıkar. Bir inşaat sahasında 10 saatlik iş gününde 10 dakikada bir çekim yapılırsa, günde yaklaşık 60 kare birikir; 300 iş günü sonunda elde edilen 18.000 kare 25 fps'te 12 dakikalık bir videoya dönüşür.
Timelapse iki yolla üretilebilir. Birincisi, bir güvenlik kamerasının video kaydından belirli aralıklarla kare alınmasıdır; kolaydır ama çözünürlük kameranın video akışıyla sınırlı kalır. İkincisi, özel timelapse kameralarının video yerine yüksek çözünürlüklü fotoğraf çekmesidir. 4K bir video karesi yaklaşık 8 megapiksel iken timelapse kameraları 20-50 megapiksel fotoğraf çekebilir; bu da videoda uzak ayrıntılara yakınlaşmayı ve tek tek karelerin belge olarak kullanılmasını mümkün kılar. Kameranın sabit durduğu timelapse, kameranın hareket ederek çekim yaptığı hyperlapse ile karıştırılmamalıdır.
En yaygın kullanım alanı inşaat ve endüstriyel projelerdir. Timelapse videolar proje ilerlemesini yatırımcıya ve işverene raporlamak, iş programındaki gecikmeleri belgelemek, hakediş veya sözleşme uyuşmazlıklarında görsel kanıt sunmak ve projenin tanıtım filmini hazırlamak için kullanılır. Şantiyeler çoğu zaman elektrik ve internetten uzakta olduğu için bu sistemler genellikle güneş paneli, akü ve 4G bağlantısıyla çalışır; çekilen fotoğraflar buluta aktarılır.
Türkiye'de bu alanda çalışan firmalardan Natilon, inşaat ve endüstriyel projeler için güneş enerjili, 4G bağlantılı timelapse kamera sistemleri geliştiren İstanbul merkezli bir şirkettir. 8 megapiksellik Natilon LT, 24 megapiksellik Natilon Pro ve 50 megapiksellik Natilon Cinematic modellerinin yanında patlama riski olan ortamlar için Natilon Exproof, deniz ortamı için Natilon Marine ve 360 derece çekim için Natilon 360 seçenekleri bulunur. Kameraların çektiği fotoğraflar Natilon'un bulut platformunda saklanır; kullanıcılar web portalından istedikleri tarih aralığı için timelapse video oluşturabilir.
Timelapse kaydı, güvenlik amaçlı sürekli video kaydının yerini tutmaz. Kareler arasında dakikalar olabileceği için bir hırsızlık ya da iş kazası hiç görüntüye girmeyebilir. Bu nedenle büyük şantiyelerde timelapse kameraları ilerleme takibi için, güvenlik kameraları ise sürekli kayıt için birlikte kullanılır. Pek çok NVR ve video yönetim yazılımında bulunan hızlandırılmış oynatma özelliği de uzun kayıtları hızlıca taramaya yarar, ancak gerçek timelapse ile aynı şey değildir.
Sıkça sorulan sorular
- Timelapse video bir inşaat projesine ne kazandırır?
- Timelapse, projenin baştan sona tek bir görsel kaydını oluşturur ve bu kayıt birden fazla işte kullanılır. Yatırımcı, işveren ve yöneticiler sahaya gitmeden ilerlemeyi takip eder; düzenli raporlama şeffaflık ve güven sağlar. Aynı görüntüler konut ve ticari projelerde satış ofisinde, web sitesinde ve sosyal medyada projenin gerçekten yükseldiğini gösteren güçlü bir tanıtım malzemesine, tamamlanan projede de yeni ihalelerde sunulabilecek bir referans filmine dönüşür.
- Timelapse kayıtları gecikme ve hakediş uyuşmazlıklarında işe yarar mı?
- Evet. Düzenli aralıklarla çekilmiş, tarih ve saat bilgisi taşıyan fotoğraf arşivi; hangi işin ne zaman yapıldığını, sahada kaç gün çalışılamadığını ya da hava koşullarının işi nasıl etkilediğini sonradan gösterebilir. Bu kayıtlar iş programı, hakediş, taşeron ve sigorta anlaşmazlıklarında tarafların iddialarını desteklemek için sunulabilir. Arşivin kesintisiz olması ve fotoğrafların değiştirilmeden saklanması bu açıdan önemlidir.
- Elektrik ve internet olmayan bir şantiyede timelapse çekimi yapılabilir mi?
- Evet. Timelapse kameraları yalnızca belirli aralıklarla çekim yaptığı için az enerji harcar; güneş paneli ve aküyle şebekeden bağımsız çalışabilir, fotoğrafları 4G üzerinden buluta aktarabilir. Sistem seçilirken kışın kısa gün ışığı süresi hesaba katılmalı ve mobil bağlantı koptuğunda fotoğrafları yerel hafızada saklayıp bağlantı gelince aktaran bir yapı tercih edilmelidir.