Grizu
Maden ocaklarında açığa çıkan, havayla belirli oranda karıştığında patlayıcı hâle gelen metan ağırlıklı gaz karışımı.
Grizu, maden ocaklarında kömür damarlarından açığa çıkan, ağırlıklı olarak metandan oluşan gaz karışımıdır. Havadaki oranı yaklaşık yüzde 5 ile 15 arasına geldiğinde patlayıcı hâle gelir; bu aralığın altında yanmaz, üstünde oksijen yetersizliğinden tutuşmaz. Tehlikeyi büyüten şey renksiz ve kokusuz olmasıdır, yani insan duyusuyla fark edilmez. Bir grizu patlaması ayrıca ortamdaki kömür tozunu havalandırarak çok daha yıkıcı ikinci bir patlamayı tetikleyebilir.
Bu yüzden ocaklarda sürekli gaz izleme sistemleri kurulur: sabit metan sensörleri, personelin üzerindeki taşınabilir dedektörler ve merkezî izleme yazılımı, konsantrasyon eşiği aşıldığında alarm verip gerektiğinde elektriği otomatik keser. Aynı sebeple ocak içinde kullanılan her elektrikli ekipman — kamera, aydınlatma, telsiz — patlama korumalı (exproof/ATEX sertifikalı) olmak zorundadır: cihazın içindeki en küçük kıvılcım bile ortamı tutuşturabilir. Güvenlik teknolojileri açısından grizu, kamera seçiminin doğrudan sertifikaya bağlandığı ender alanlardan biridir.